Mae pob plentyn yn haeddu ysgol sydd wedi’i hariannu’n dda ac sy’n cael ei harwain yn dda
Rydyn ni wedi siarad. Rydyn ni wedi ymgysylltu. Rydyn ni wedi aros
Nid yw arweinwyr ysgolion wedi cyrraedd y pwynt hwn heb ystyried y mater yn ddwys.
Ers blynyddoedd, mae NAHT Cymru wedi gweithio’n adeiladol gyda Llywodraeth Cymru i godi pryderon a cheisio atebion.
Rydym wedi darparu tystiolaeth.
Rydym wedi mynychu cyfarfodydd.
Rydym wedi ymateb i ymgynghoriadau.
Rydym wedi ceisio datrysiadau.
Nid anghydfod diwydiannol ffurfiol oedd y nod erioed, ond daw pwynt pan na ellir anwybyddu pryderon mwyach.
Mae arweinwyr ysgolion yn credu bod y pwynt hwnnw wedi’i gyrraedd.
Yr hyn sydd angen newid
Mae arweinwyr ysgolion yn galw ar Lywodraeth Cymru i weithredu ar bedwar mater allweddol:
- Ymateb Llywodraeth Cymru i Gorff Adolygu Cyflogau Annibynnol Cymru
- Gweithredu’r egwyddor na fydd athrawon Cymru ar eu colled yn y dyfodol
- Cyllido digonol a darpariaeth ADY effeithiol
- Cynaladwyedd hirdymor y gweithlu addysg ac arweinyddiaeth ysgolion yng Nghymru.
Mae’r newidiadau hyn yn hanfodol os ydym am adeiladu system addysg gynaliadwy sy’n gweithio i blant, staff ac ysgolion.
Yr heriau sy’n wynebu ysgolion
Ar draws Cymru, mae arweinwyr ysgolion yn wynebu heriau cynyddol bob dydd
Maen nhw’n delio â:
- Lefelau cynyddol o anghenion dysgu ychwanegol (ADY)
- Pwysau ariannol sylweddol
- Anawsterau recriwtio a dargadwedd parhaus
- Llwyth gwaith a gofynion atebolrwydd cynyddol
- Disgwyliadau cynyddol ar ysgolion i ddarparu mwy o wasanaethau â llai o adnoddau.
Er gwaethaf yr heriau hyn, mae arweinwyr ysgolion yn parhau i roi plant yn gyntaf.
Mae terfyn ar faint y gall ysgolion ei gyflawni cyn i’r craciau ddechrau dangos.
Bob dydd, mae arweinwyr yn cael eu gorfodi i ofyn cwestiynau amhosibl:
- Sut ydym ni’n diwallu’r angen cynyddol ag adnoddau cyfyngedig?
- Pa gefnogaeth allwn ni fforddio ei darparu?
- Pa wasanaethau na allwn ni eu cynnal mwyach?
- Sut ydym ni’n sicrhau bod pob plentyn yn cael y cymorth sydd ei angen arno?
Nid yw’r rhain yn benderfyniadau y dylai unrhyw ysgol orfod eu gwneud.
Pan fydd ysgolion yn ei chael hi’n anodd, y plant sy’n talu’r pris
Y tu ôl i bob pwysau cyllidol, her staffio a llwyth gwaith cynyddol mae yna blentyn y gallai ei addysg gael ei heffeithio.
Dyna pam mae arweinwyr ysgolion yn dweud eu dweud ac yn galw am newid.
Mae plant yn haeddu:
- Addysgu rhagorol
- Arweinyddiaeth ysgol gref
- Cymorth amserol ar gyfer anghenion dysgu ychwanegol
- Ysgolion diogel, ag adnoddau da
- System addysg a all ddiwallu eu hanghenion nawr ac yn y dyfodol.
Pan fydd ysgolion yn ei chael hi’n anodd recriwtio a chadw staff, mae plant ar eu colled.
Pan nad yw cyllid yn cyrraedd y rheng flaen, mae plant ar eu colled.
Pan fo llwyth gwaith gormodol yn gyrru gweithwyr proffesiynol talentog allan o addysg, mae plant ar eu colled.
Po hiraf y bydd y problemau hyn yn parhau heb eu datrys, y mwyaf fydd yr effaith ar ddisgyblion, teuluoedd a chymunedau ledled Cymru.
Mae plant ag anghenion dysgu ychwanegol yn haeddu gwell cefnogaeth
Ers peth amser, mae arweinwyr ysgolion wedi bod yn tynnu sylw at y pwysau cynyddol ar gefnogaeth i blant ag ADY.
Mae’r galw’n tyfu, ac mae anghenion yn dod yn fwy cymhleth.
Mae ysgolion yn gwneud popeth o fewn eu gallu i ddarparu’r gefnogaeth sydd ei hangen ar blant, ond ni allant wneud hynny ar eu pen eu hunain.
Mae arweinwyr ysgolion hefyd yn bryderus iawn bod mwy na £500 miliwn wedi dod i Gymru o ganlyniad i wariant cynyddol ar anghenion addysgol arbennig yn Lloegr, ond nad yw cyllid wedi’i neilltuo ar gyfer rhoi cymorth i blant ag ADY.
Ar adeg pan fo ysgolion yn cynnig cymorth i niferoedd cynyddol o ddisgyblion ag anghenion sy’n mynd yn fwyfwy cymhleth, mae arweinwyr ysgolion yn credu y dylai cyllid a fwriadwyd i fynd i’r afael â’r pwysau hynny gyrraedd y rheng flaen.
Oherwydd dyna ble gall wneud y gwahaniaeth mwyaf.
Mae ysgolion yn adnabod eu disgyblion, mae ysgolion yn deall eu cymunedau, ac mae ysgolion yn y sefyllfa orau i sicrhau bod adnoddau’n cyrraedd y plant sydd eu hangen fwyaf.
Mae pob plentyn yn haeddu mynediad at y gefnogaeth sydd ei hangen arnynt, pryd bynnag y mae ei hangen arnynt.
Mae buddsoddi mewn addysg yn golygu buddsoddi mewn pobl
Mae ysgolion gwych yn dibynnu ar bobl wych.
Mae athrawon ac arweinwyr ysgolion yn newid bywydau bob dydd. Maent yn ysbrydoli, yn cefnogi ac yn tywys plant trwy rai o flynyddoedd pwysicaf eu bywydau.
Ond ni all ysgolion ddenu a chadw proffesiynwyr talentog os yw’r proffesiwn yn mynd yn gynyddol anodd ac anghynaladwy.
Dyna pam mae cyflog teg, ac ymddiriedaeth yn y broses annibynnol sy’n ei bennu, yn bwysig.
Nid yw’n ymwneud â chanrannau ar daenlen. Mae’n ymwneud â chydnabod gwerth y proffesiwn, cadw staff profiadol a sicrhau bod y genhedlaeth nesaf yn gweld addysg fel gyrfa sy’n werth ei dewis.
Yng Nghymru, mae corff annibynnol, sef Corff Adolygu Cyflogau Annibynnol Cymru, yn archwilio’r dystiolaeth ac yn gwneud argymhellion ar gyflog athrawon ac arweinwyr ysgolion.
Mae arweinwyr ysgolion yn credu, os yw Llywodraeth Cymru yn gofyn i gorff annibynnol adolygu’r dystiolaeth, y dylid cymryd eu hargymhellion o ddifrif.
Yn rhy aml, fodd bynnag, mae arweinwyr ysgolion yn credu bod Llywodraeth Cymru wedi methu â gweithredu’r argymhellion hynny’n llawn.
Maen nhw’n galw am system gyflogau lle mae cyngor arbenigol annibynnol yn cael y pwyslais a’r parch y mae’n ei haeddu.
Mae gormod wedi cael ei addo. Mae rhy ychydig wedi newid
Ers blynyddoedd, dywedwyd wrth arweinwyr ysgolion fod lleihau llwyth gwaith yn flaenoriaeth.
Mae adroddiadau wedi cael eu hysgrifennu, cyfarfodydd wedi’u cynnal, ac ymrwymiadau wedi’u gwneud.
Ac eto mae llawer o arweinwyr ysgolion yn parhau i weithio oriau eithriadol o hir, dim ond i gynnal eu hysgolion yn effeithiol.
Y canlyniad yw proffesiwn dan fwy o straen nag erioed o’r blaen, a her gynyddol o ran denu a chadw arweinwyr y dyfodol.
Mae angen mwy na geiriau cynnes ar arweinwyr ysgolion. Mae angen gweithredu ystyrlon arnyn nhw.
Ein galwad i aelodau NAHT Cymru: cymerwch ran yn y bleidlais ddangosol
Mae angen i ni ddangos cryfder teimladau ar draws ein proffesiwn.
Mae hynny’n dechrau gyda chi.
Gofynnwn i chi gymryd rhan yn ein pleidlais ddangosol oherwydd:
- Mae eich llais yn cyfrif
- Mae eich pleidlais yn bwysig
- Mae dyfodol addysg yng Nghymru yn bwysig.
Trwy gymryd rhan, byddwch yn helpu i anfon neges glir am yr heriau sy’n wynebu ysgolion a’r camau gweithredu sydd eu hangen i fynd i’r afael â nhw.
Gyda’n gilydd, gallwn wneud safiad dros blant.
Gyda’n gilydd, gallwn wneud safiad dros ysgolion.
Gyda’n gilydd, gallwn wneud safiad dros ddyfodol addysg yng Nghymru.
Cymerwch ran yn y bleidlais. Mynnwch well ar gyfer y proffesiwn.
Gwnewch safiad gydag arweinwyr ysgolion
Mae arweinwyr ysgolion yn gwneud safiad dros blant, ysgolion a dyfodol addysg yng Nghymru.
Nawr maen nhw angen eich cefnogaeth.
P’un a ydych chi’n rhiant, yn ofalwr, yn weithiwr proffesiynol ym maes addysg, yn llywodraethwr neu’n aelod o’ch cymuned leol, gallwch chi helpu i gryfhau’r achos dros newid.
Gallwch chi gefnogi arweinwyr ysgolion trwy:
- Rhannu’r dudalen hon a’i neges gydag eraill
- Siarad am yr heriau sy’n wynebu ysgolion
- Cefnogi’r staff sy’n gweithio mewn ysgolion bob dydd
- Annog eraill i sefyll gydag arweinwyr ysgolion.
Gyda’n gilydd, gallwn fynnu gwell ar gyfer plant, ysgolion a dyfodol addysg yng Nghymru.
Rhannwch y dudalen hon
Built with Shorthand